In-text Questions – Solutions രാസഗതികം
Every question asked inside the chapter, in the order of the book, with a model answer and the reason. The questions cover the kitchen as a lab, the signs of a chemical change, the four types of reaction, the rate of reaction and the five factors that control it. Tables 5.1 to 5.4 are all here, filled in, and two of them are also fill-ins you can check. Try each question in your science diary സയൻസ് ഡയറി first, then open the solution.
📖 Where each topic is explained
⚠️ Several experiments in this chapter use hazardous substances: lead acetate, iron sulphide with acid (H₂S), ammonium dichromate, lead nitrate, concentrated HCl, white phosphorus, burning, and ammonia. In this guide they are virtual labs or teacher demonstrations only.
1 · The kitchen is a chemistry lab (p 95)
നമ്മുടെ വീടുകളിലെ അടുക്കള ഒരു രസതന്ത്രശാലയാണെന്ന് നിങ്ങൾക്കറിയാമോ? നിരവധി ഭൗതിക, രാസമാറ്റങ്ങൾ അവിടെ സംഭവിക്കുന്നുണ്ട്. Did you know that the kitchen in our home is a chemistry lab? Many physical and chemical changes take place there. List some of each.
Physical changes ഭൗതികമാറ്റം, where no new substance forms: ice melting, water boiling, salt or sugar dissolving, grinding rice and urad dal into batter, chopping vegetables.
Chemical changes രാസമാറ്റം, where new substances form: LPG or firewood burning, cooking rice and curry, batter fermenting, milk turning into curd, a cut apple browning, food spoiling, and the iron pan rusting. The good smell of a curry ("നല്ല മണം") comes from new substances formed when the food is cooked.
Chemical changes രാസമാറ്റം, where new substances form: LPG or firewood burning, cooking rice and curry, batter fermenting, milk turning into curd, a cut apple browning, food spoiling, and the iron pan rusting. The good smell of a curry ("നല്ല മണം") comes from new substances formed when the food is cooked.
2 · Table 5.1 – physical or chemical? (p 96)
ചുവടെ നൽകിയിരിക്കുന്ന പ്രക്രിയകളെ ഭൗതികമാറ്റങ്ങൾ, രാസമാറ്റങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ വർഗീകരിക്കുക. Classify the processes below as physical changes or chemical changes. Type physical or chemical.
| Process പ്രക്രിയ | Physical / chemical change ഭൗതികമാറ്റം/രാസമാറ്റം | Reason |
|---|---|---|
| Ice melting ഐസ് ഉരുകുന്നത് | physical | still water, only the state changes |
| Firewood burning വിറക് കത്തുന്നത് | chemical | new substances (CO₂, water, ash) form, with heat and light |
| Milk turning into curd പാൽ തൈരാകുന്നത് | chemical | bacteria change the milk sugar into lactic acid; it cannot be turned back |
| Sugar dissolving in water പഞ്ചസാര ജലത്തിൽ ലയിക്കുന്നത് | physical | sugar is still sugar and is recovered by evaporating |
| Water boiling വെള്ളം തിളയ്ക്കുന്നത് | physical | the steam is still water (H₂O) |
In a chemical change രാസമാറ്റം one or more new substances form, usually with an energy change. Chemical reactions are part of technology and daily life: burning fuels, smelting iron, making glass and pottery, and making wine and cheese.
3 · Four experiments – signs of a chemical change (pp 96–97, Fig 5.1–5.2)
- ഒരു സ്പാച്ചുലയിൽ കുറച്ച് പഞ്ചസാര (C₁₂H₂₂O₁₁) എടുത്ത് ബൻസൺ ബർണറിൽ ചൂടാക്കുക. ലഭിച്ച ഉൽപന്നത്തിന്റെ നിറം എന്താണ്? Heat a little sugar (C₁₂H₂₂O₁₁) on a spatula over a Bunsen burner. What is the colour of the product?
- ഒരു ടെസ്റ്റ് ട്യൂബിൽ കുറച്ച് സോഡിയം കാർബണേറ്റ് (Na₂CO₃) എടുക്കുക. അതിലേക്ക് 2-3 mL നേർപ്പിച്ച ഹൈഡ്രോക്ലോറിക് ആസിഡ് (HCl) ചേർക്കുക (ചിത്രം 5.1). നിങ്ങളുടെ നിരീക്ഷണം എന്താണ്? Add 2–3 mL of dilute HCl to a little sodium carbonate (Na₂CO₃) in a test tube (Fig 5.1). What do you observe?
- ഒരു ടെസ്റ്റ് ട്യൂബിലെ 2-3 mL ലെഡ് അസറ്റേറ്റ് (Pb(CH₃COO)₂) ലായനിയിലേക്ക് 2-3 mL പൊട്ടാസ്യം അയോഡൈഡ് (KI) ലായനി ചേർക്കുക (ചിത്രം 5.2). ലഭിച്ച ഉൽപന്നം ടെസ്റ്റ് ട്യൂബിൽ ഏതു ഭാഗത്താണ് കാണപ്പെടുന്നത്? അതിന്റെ നിറം എന്താണ്? Add 2–3 mL of potassium iodide (KI) solution to 2–3 mL of lead acetate (Pb(CH₃COO)₂) solution (Fig 5.2). In which part of the test tube is the product seen? What is its colour?
- ഒരു ടെസ്റ്റ് ട്യൂബിൽ കുറച്ച് അയൺ സൾഫൈഡ് (FeS) എടുക്കുക. അതിലേക്ക് 2-3 mL നേർപ്പിച്ച ഹൈഡ്രോക്ലോറിക് ആസിഡ് ചേർത്ത് ചൂടാക്കുക. ഉണ്ടാകുന്ന ഗന്ധം പരിചിതമാണോ? Add 2–3 mL of dilute HCl to a little iron sulphide (FeS) and warm. Is the smell familiar?
⚠️ Lead compounds are poisonous, and hydrogen sulphide (experiment 4) is a toxic gas. Experiments 3 and 4 are teacher demonstrations (4 in a fume cupboard). See the virtual bench on page 3.
1. The sugar melts, turns brown and then black (charring: carbon is left behind). It also smells of burnt sugar.
2. Bubbles (effervescence വാതകം): carbon dioxide gas is given off. Na₂CO₃ + 2HCl → 2NaCl + H₂O + CO₂↑.
3. A solid precipitate അവക്ഷിപ്തം forms and settles at the bottom of the test tube. Its colour is yellow (lead iodide, PbI₂).
4. Yes: the smell of rotten eggs ഗന്ധം. The gas is hydrogen sulphide, H₂S, which is poisonous.
2. Bubbles (effervescence വാതകം): carbon dioxide gas is given off. Na₂CO₃ + 2HCl → 2NaCl + H₂O + CO₂↑.
3. A solid precipitate അവക്ഷിപ്തം forms and settles at the bottom of the test tube. Its colour is yellow (lead iodide, PbI₂).
4. Yes: the smell of rotten eggs ഗന്ധം. The gas is hydrogen sulphide, H₂S, which is poisonous.
മുകളിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പട്ടിക പൂർത്തിയാക്കുക. Complete Table 5.2 on the basis of the experiments above.
| Experiment പരീക്ഷണം | How the chemical change was identified രാസമാറ്റം തിരിച്ചറിഞ്ഞ വിധം |
|---|---|
| 1 | The sugar changed colour (to black) പഞ്ചസാരക്ക് നിറവ്യത്യാസം ഉണ്ടായി |
| 2 | A gas was given off (effervescence, CO₂) വാതകം സ്വതന്ത്രമായി |
| 3 | A (yellow) precipitate formed അവക്ഷിപ്തം ഉണ്ടായി |
| 4 | A smell was produced (rotten eggs, H₂S) ഗന്ധം ഉണ്ടായി |
So a chemical change can be recognised by a colour change നിറവ്യത്യാസം, a gas given off, a smell, or a precipitate അവക്ഷിപ്തപ്പെടുക, and often by heat or light.
4 · Quicklime and water (pp 97–98)
ഒരു ബീക്കറിൽ കുറച്ച് നീറ്റുകക്ക (CaO) എടുക്കുക. അതിലേക്ക് കുറച്ച് ജലം ഒഴിക്കുക. ബീക്കറിന്റെ പുറത്ത് തൊട്ടു നോക്കുക. എന്താണ് നിരീക്ഷണം? Take a little quicklime നീറ്റുകക്ക (CaO) in a beaker and pour in a little water. Touch the outside of the beaker. What do you observe?
പ്രവർത്തനത്തിന്റെ രാസസമവാക്യം എഴുതി നോക്കൂ. Write the chemical equation of the reaction.
The beaker becomes hot, and the mixture may hiss and give off steam. Heat is given out, so it is an exothermic reaction താപമോചക പ്രവർത്തനം. Calcium oxide reacts with water to give calcium hydroxide (slaked lime):
CaO + H₂O → Ca(OH)₂ (+ heat). Two substances combine to form one compound.
CaO + H₂O → Ca(OH)₂ (+ heat). Two substances combine to form one compound.
5 · Combination reactions (p 98)
N₂ + 3H₂ → 2NH₃
- ഈ പ്രവർത്തനത്തിൽ ഏതെല്ലാം പദാർഥങ്ങളാണ് സംയോജിച്ചിരിക്കുന്നത്? Which substances have combined in this reaction?
- പ്രവർത്തനഫലമായി ലഭിച്ച ഉൽപന്നം ഏതാണ്? Which product is obtained?
- Look at 2SO₂ + O₂ → 2SO₃ too. സംയോജന രാസപ്രവർത്തനത്തിന് കൂടുതൽ ഉദാഹരണങ്ങൾ കണ്ടെത്താമോ? Can you find more examples of combination reactions?
1. Nitrogen (N₂) and hydrogen (H₂). In 2SO₂ + O₂ → 2SO₃ the substances are sulphur dioxide and oxygen.
2. Ammonia (NH₃) and, in the second reaction, sulphur trioxide (SO₃): one product each time.
Key idea 1 (p 98): രണ്ടോ അതിലധികമോ ലഘുപദാർഥങ്ങൾ (മൂലകങ്ങൾ/ സംയുക്തങ്ങൾ) തമ്മിൽ സംയോജിച്ച് ഒരു പുതിയ സംയുക്തം ഉണ്ടാകുന്ന രാസപ്രവർത്തനത്തെ സംയോജന രാസപ്രവർത്തനം (combination reaction) എന്ന് പറയുന്നു. When two or more simple substances (elements or compounds) combine to form one new compound, it is a combination reaction സംയോജന രാസപ്രവർത്തനം.
3. More examples: 2Mg + O₂ → 2MgO · C + O₂ → CO₂ · 2H₂ + O₂ → 2H₂O · H₂ + Cl₂ → 2HCl · 4Fe + 3O₂ → 2Fe₂O₃ · CaO + H₂O → Ca(OH)₂.
2. Ammonia (NH₃) and, in the second reaction, sulphur trioxide (SO₃): one product each time.
Key idea 1 (p 98): രണ്ടോ അതിലധികമോ ലഘുപദാർഥങ്ങൾ (മൂലകങ്ങൾ/ സംയുക്തങ്ങൾ) തമ്മിൽ സംയോജിച്ച് ഒരു പുതിയ സംയുക്തം ഉണ്ടാകുന്ന രാസപ്രവർത്തനത്തെ സംയോജന രാസപ്രവർത്തനം (combination reaction) എന്ന് പറയുന്നു. When two or more simple substances (elements or compounds) combine to form one new compound, it is a combination reaction സംയോജന രാസപ്രവർത്തനം.
3. More examples: 2Mg + O₂ → 2MgO · C + O₂ → CO₂ · 2H₂ + O₂ → 2H₂O · H₂ + Cl₂ → 2HCl · 4Fe + 3O₂ → 2Fe₂O₃ · CaO + H₂O → Ca(OH)₂.
6 · Decomposition reactions (pp 98–99, Fig 5.3)
ഒരു കോണിക്കൽ ഫ്ലാസ്കിൽ 3 g അമോണിയം ഡൈക്രോമേറ്റ് ((NH₄)₂Cr₂O₇) എടുത്ത് ഫ്ലാസ്കിന്റെ വായ്ഭാഗം പഞ്ഞി കൊണ്ട് അടച്ചതിനുശേഷം ചൂടാക്കുക. എന്ത് മാറ്റമാണ് നിരീക്ഷിച്ചത്? Heat 3 g of ammonium dichromate ((NH₄)₂Cr₂O₇) in a conical flask whose mouth is closed with cotton. What change do you observe? (Teacher demonstration: the dust is toxic.)
2Pb(NO₃)₂ → 2PbO + 4NO₂↑ + O₂↑ · CaCO₃ → CaO + CO₂↑
- വിഘടനത്തിന് വിധേയമായ പദാർഥങ്ങൾ ഏതെല്ലാം? Which substances underwent decomposition?
- ലഭിച്ച ഉൽപന്നങ്ങൾ ഏതെല്ലാം? Which products were obtained?
- വിഘടന രാസപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ ഉദാഹരണങ്ങൾ കണ്ടെത്താമോ? Can you find more examples of decomposition reactions?
Ammonium dichromate: the orange crystals glow, sparks fly and they swell up into a fluffy green powder (chromium(III) oxide), with steam, like a small "volcano". The cotton stops the dust escaping. (NH₄)₂Cr₂O₇ → Cr₂O₃ + 4H₂O + N₂↑: a thermal decomposition താപീയ വിഘടനം.
1. Lead nitrate Pb(NO₃)₂ and calcium carbonate CaCO₃ (and ammonium dichromate).
2. Lead nitrate → lead oxide (PbO), nitrogen dioxide (NO₂, a toxic brown gas) and oxygen. Calcium carbonate → calcium oxide (CaO) and carbon dioxide.
Key idea 2 (p 99): ഒരു സംയുക്തം വിഘടിച്ച് രണ്ടോ അതിലധികമോ പദാർഥങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്ന പ്രവർത്തനമാണ് വിഘടന രാസപ്രവർത്തനം (decomposition reaction). A reaction in which one compound breaks down to form two or more substances is a decomposition reaction വിഘടന രാസപ്രവർത്തനം.
3. More examples: 2H₂O₂ → 2H₂O + O₂ · CuCO₃ → CuO + CO₂ · 2NaN₃ → 2Na + 3N₂ (air bag) · 2HgO → 2Hg + O₂ · 2H₂O → 2H₂ + O₂ (electrolysis) · ZnCO₃ → ZnO + CO₂.
1. Lead nitrate Pb(NO₃)₂ and calcium carbonate CaCO₃ (and ammonium dichromate).
2. Lead nitrate → lead oxide (PbO), nitrogen dioxide (NO₂, a toxic brown gas) and oxygen. Calcium carbonate → calcium oxide (CaO) and carbon dioxide.
Key idea 2 (p 99): ഒരു സംയുക്തം വിഘടിച്ച് രണ്ടോ അതിലധികമോ പദാർഥങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്ന പ്രവർത്തനമാണ് വിഘടന രാസപ്രവർത്തനം (decomposition reaction). A reaction in which one compound breaks down to form two or more substances is a decomposition reaction വിഘടന രാസപ്രവർത്തനം.
3. More examples: 2H₂O₂ → 2H₂O + O₂ · CuCO₃ → CuO + CO₂ · 2NaN₃ → 2Na + 3N₂ (air bag) · 2HgO → 2Hg + O₂ · 2H₂O → 2H₂ + O₂ (electrolysis) · ZnCO₃ → ZnO + CO₂.
7 · Heating copper carbonate (? box, p 99)
ഒരു ബോയിലിംഗ് ട്യൂബിൽ കുറച്ച് കോപ്പർ കാർബണേറ്റ് (CuCO₃) എടുത്ത് ചൂടാക്കുക. എന്ത് മാറ്റമാണ് നിരീക്ഷിച്ചത്? ലഭിച്ച ഉൽപന്നങ്ങൾ ഏതെല്ലാം? രാസപ്രവർത്തനത്തിന്റെ സമീകരിച്ച രാസസമവാക്യം എഴുതുക. Heat a little copper carbonate (CuCO₃) in a boiling tube. What change do you observe? Which products form? Write the balanced chemical equation.
The green powder turns black, and a gas that turns lime water milky is given off. Products: copper oxide (CuO, black) and carbon dioxide.
CuCO₃ → CuO + CO₂↑ (already balanced: Cu 1 = 1, C 1 = 1, O 3 = 1 + 2). It is a decomposition reaction. Side box, air bags (p 99): 2NaN₃ → 2Na + 3N₂↑, in about 0.03 s.
CuCO₃ → CuO + CO₂↑ (already balanced: Cu 1 = 1, C 1 = 1, O 3 = 1 + 2). It is a decomposition reaction. Side box, air bags (p 99): 2NaN₃ → 2Na + 3N₂↑, in about 0.03 s.
8 · Sodium chloride and silver nitrate (pp 99–100, Fig 5.4)
ഒരു ടെസ്റ്റ് ട്യൂബിൽ 2-3 mL സോഡിയം ക്ലോറൈഡ് (NaCl) ലായനി എടുക്കുക. അതിലേക്ക് 2-3 mL സിൽവർ നൈട്രേറ്റ് (AgNO₃) ലായനി ചേർക്കുക. എന്താണ് നിരീക്ഷിച്ചത്? Add 2–3 mL of silver nitrate (AgNO₃) solution to 2–3 mL of sodium chloride (NaCl) solution. What do you observe? NaCl + AgNO₃ → AgCl↓ + NaNO₃
- പ്രവർത്തനഫലമായി ലഭിച്ച അവക്ഷിപ്തം (precipitate) ഏത് ഉൽപന്നത്തിന്റേതാണെന്ന് പറയാമോ? (ചിത്രം 5.4) Which product is the precipitate? (Fig 5.4)
- അഭികാരകങ്ങളിലൊന്നായ സോഡിയം ക്ലോറൈഡിൽ, സോഡിയം അയോണുമായി ചേർന്നിരിക്കുന്ന അയോൺ ഏതാണ്? In the reactant sodium chloride, which ion is joined to the sodium ion?
- ഉണ്ടായ ഉൽപന്നങ്ങളിൽ ഏത് ലോഹ അയോണുമായാണ് ക്ലോറൈഡ് അയോൺ ചേർന്നിരിക്കുന്നത്? In the products, which metal ion is the chloride ion joined to?
- രണ്ടാമത്തെ അഭികാരകമായ സിൽവർ നൈട്രേറ്റിലെ നൈട്രേറ്റ് അയോൺ ഉൽപന്നത്തിൽ ഏത് ലോഹ അയോണിനോടൊപ്പമാണ് ചേർന്നിരിക്കുന്നത്? The nitrate ion of the second reactant, silver nitrate, is joined to which metal ion in the product?
A white precipitate forms at once, and it slowly turns grey-violet in light.
1. Silver chloride (AgCl). The ↓ marks it as the precipitate. NaNO₃ stays dissolved.
2. The chloride ion (Cl⁻). 3. The silver ion (Ag⁺). 4. The sodium ion (Na⁺).
The two compounds have exchanged their ions. Key idea 3 (p 100): രണ്ട് സംയുക്തങ്ങൾ തമ്മിൽ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ അയോണുകളെ പരസ്പരം വച്ചുമാറി പുതിയ രണ്ട് സംയുക്തങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്ന തരം പ്രവർത്തനത്തെ ദ്വിവിഘടന രാസപ്രവർത്തനം (double decomposition reaction) എന്ന് പറയുന്നു. This is a double decomposition reaction ദ്വിവിഘടന രാസപ്രവർത്തനം.
1. Silver chloride (AgCl). The ↓ marks it as the precipitate. NaNO₃ stays dissolved.
2. The chloride ion (Cl⁻). 3. The silver ion (Ag⁺). 4. The sodium ion (Na⁺).
The two compounds have exchanged their ions. Key idea 3 (p 100): രണ്ട് സംയുക്തങ്ങൾ തമ്മിൽ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ അയോണുകളെ പരസ്പരം വച്ചുമാറി പുതിയ രണ്ട് സംയുക്തങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്ന തരം പ്രവർത്തനത്തെ ദ്വിവിഘടന രാസപ്രവർത്തനം (double decomposition reaction) എന്ന് പറയുന്നു. This is a double decomposition reaction ദ്വിവിഘടന രാസപ്രവർത്തനം.
9 · Which ions are exchanged? (p 100)
ചുവടെ നൽകിയിരിക്കുന്ന രാസസമവാക്യം പരിശോധിച്ച് ഏതൊക്കെ അയോണുകളാണ് സംയുക്തങ്ങൾ പരസ്പരം വച്ചുമാറുന്നതെന്ന് തിരിച്ചറിയുക. Examine BaCl₂ + H₂SO₄ → BaSO₄↓ + 2HCl and identify which ions the compounds exchange.
ദ്വിവിഘടന രാസപ്രവർത്തനത്തിന് കൂടുതൽ ഉദാഹരണങ്ങൾ കണ്ടെത്താമോ? Can you find more examples of double decomposition reactions?
BaCl₂ is made of Ba²⁺ and Cl⁻ ions, and H₂SO₄ of H⁺ and SO₄²⁻ ions. The partners are exchanged: Ba²⁺ joins SO₄²⁻ to give BaSO₄ (a white precipitate), and the 2H⁺ join the 2Cl⁻ to give 2HCl. In other words, the chloride ions (Cl⁻) and sulphate ion (SO₄²⁻) change places, or equivalently Ba²⁺ swaps with 2H⁺.
More examples: Pb(NO₃)₂ + 2KI → PbI₂↓ + 2KNO₃ (yellow) · CuSO₄ + 2NaOH → Cu(OH)₂↓ + Na₂SO₄ (blue) · KOH + HNO₃ → KNO₃ + H₂O · HCl + NaOH → NaCl + H₂O · CaCO₃ + 2HCl → CaCl₂ + H₂O + CO₂↑.
Side box (p 100), three kinds: precipitation (MgCl₂ + H₂SO₄ → MgSO₄↓ + 2HCl, as in the book), gas-forming (CaCO₃ + 2HCl → CaCl₂ + H₂O + CO₂↑), and those giving a compound that does not separate into ions, such as neutralisation നിർവീരീകരണം (HCl + NaOH → NaCl + H₂O).
More examples: Pb(NO₃)₂ + 2KI → PbI₂↓ + 2KNO₃ (yellow) · CuSO₄ + 2NaOH → Cu(OH)₂↓ + Na₂SO₄ (blue) · KOH + HNO₃ → KNO₃ + H₂O · HCl + NaOH → NaCl + H₂O · CaCO₃ + 2HCl → CaCl₂ + H₂O + CO₂↑.
Side box (p 100), three kinds: precipitation (MgCl₂ + H₂SO₄ → MgSO₄↓ + 2HCl, as in the book), gas-forming (CaCO₃ + 2HCl → CaCl₂ + H₂O + CO₂↑), and those giving a compound that does not separate into ions, such as neutralisation നിർവീരീകരണം (HCl + NaOH → NaCl + H₂O).
10 · Zinc in hydrochloric acid – the pop test (pp 100–101, Fig 5.5)
ഒരു ടെസ്റ്റ് ട്യൂബിൽ 5 mL നേർപ്പിച്ച ഹൈഡ്രോക്ലോറിക് ആസിഡ് എടുത്ത് അതിൽ അല്പം സിങ്ക് (Zn) തരികൾ ഇട്ടതിനുശേഷം ടെസ്റ്റ് ട്യൂബിന്റെ വായ്ഭാഗത്ത് കത്തിച്ച തീപ്പെട്ടിക്കൊള്ളി കൊണ്ടുവരിക. എന്താണ് നിരീക്ഷിച്ചത്? (ചിത്രം 5.5) Put a few zinc granules into 5 mL of dilute HCl and bring a burning matchstick to the mouth of the tube. What do you observe? (Fig 5.5)
- പോപ്പ് (pop) ശബ്ദത്തോടെ കത്തുന്ന വാതകം ഏതാണ്? Which gas burns with a "pop" sound?
- രാസപ്രവർത്തനഫലമായി HCl എന്ന അഭികാരകത്തിലെ ഹൈഡ്രജനു പകരം ഉൽപന്നത്തിൽ വന്നു ചേർന്ന ആറ്റമേതാണ്? Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂↑. Which atom took the place of hydrogen of the reactant HCl in the product?
- ആദേശ രാസപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ ഉദാഹരണങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. Find more examples of displacement reactions.
Bubbles form on the zinc, and at the mouth of the tube the gas burns with a small "pop" sound.
1. Hydrogen (H₂). 2. Zinc. It took the place of hydrogen in HCl, forming ZnCl₂ and setting hydrogen free.
Key idea 4 (p 101): സംയുക്തത്തിലെ ഒരു മൂലകത്തെ മറ്റൊരു മൂലകം ആദേശം ചെയ്യുന്ന രാസപ്രവർത്തനങ്ങളെ ആദേശ രാസപ്രവർത്തനങ്ങൾ (displacement reactions) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. Reactions in which one element in a compound is replaced by another element are displacement reactions ആദേശ രാസപ്രവർത്തനം.
3. More examples: Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu · Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu · Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂ · Cu + 2AgNO₃ → Cu(NO₃)₂ + 2Ag · Fe₂O₃ + 2Al → 2Fe + Al₂O₃ (thermite തെർമൈറ്റ്, used to weld rails).
1. Hydrogen (H₂). 2. Zinc. It took the place of hydrogen in HCl, forming ZnCl₂ and setting hydrogen free.
Key idea 4 (p 101): സംയുക്തത്തിലെ ഒരു മൂലകത്തെ മറ്റൊരു മൂലകം ആദേശം ചെയ്യുന്ന രാസപ്രവർത്തനങ്ങളെ ആദേശ രാസപ്രവർത്തനങ്ങൾ (displacement reactions) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. Reactions in which one element in a compound is replaced by another element are displacement reactions ആദേശ രാസപ്രവർത്തനം.
3. More examples: Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu · Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu · Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂ · Cu + 2AgNO₃ → Cu(NO₃)₂ + 2Ag · Fe₂O₃ + 2Al → 2Fe + Al₂O₃ (thermite തെർമൈറ്റ്, used to weld rails).
11 · Table 5.3 – features of the four types (p 101)
നാല് വ്യത്യസ്ത തരം രാസപ്രവർത്തനങ്ങൾ നിങ്ങൾ പരിചയപ്പെട്ടു. ഇവയുടെ പ്രത്യേകതകൾ പട്ടികപ്പെടുത്തുക. You have met four different types of chemical reaction. Tabulate their features.
| Reaction രാസപ്രവർത്തനം | Feature സവിശേഷത | Pattern |
|---|---|---|
| Combination സംയോജന രാസപ്രവർത്തനം | two or more substances join to give ONE new compound | A + B → AB |
| Decomposition വിഘടന രാസപ്രവർത്തനം | ONE compound breaks down into two or more substances | AB → A + B |
| Double decomposition ദ്വിവിഘടന രാസപ്രവർത്തനം | two compounds EXCHANGE IONS to give two new compounds | AB + CD → AD + CB |
| Displacement ആദേശ രാസപ്രവർത്തനം | an element REPLACES another element in a compound | A + BC → AC + B |
12 · Table 5.4 – classify and extend (? box, pp 101–102)
ചുവടെ നൽകിയിരിക്കുന്ന രാസപ്രവർത്തനങ്ങളെ സംയോജന രാസപ്രവർത്തനം, വിഘടന രാസപ്രവർത്തനം, ദ്വിവിഘടന രാസപ്രവർത്തനം, ആദേശ രാസപ്രവർത്തനം എന്ന് പട്ടികപ്പെടുത്തുക. കൂടുതൽ ഉദാഹരണങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തി പട്ടിക 5.4 വിപുലീകരിക്കുക. Classify the reactions below as combination, decomposition, double decomposition or displacement. Extend Table 5.4 with more examples. Type combination, decomposition, double decomposition or displacement.
| Combination സംയോജന രാസപ്രവർത്തനം | Decomposition വിഘടന രാസപ്രവർത്തനം | Double decomposition ദ്വിവിഘടന രാസപ്രവർത്തനം | Displacement ആദേശ രാസപ്രവർത്തനം |
|---|---|---|---|
| 5. SO₂ + H₂O → H₂SO₃ | 2. CaCO₃ → CaO + CO₂ 3. 2HI → H₂ + I₂ | 4. Cu(NO₃)₂ + Na₂S → CuS + 2NaNO₃ | 1. Zn + 2AgNO₃ → Zn(NO₃)₂ + 2Ag |
| CaO + H₂O → Ca(OH)₂ N₂ + 3H₂ → 2NH₃ 2SO₂ + O₂ → 2SO₃ 2Mg + O₂ → 2MgO H₂ + Cl₂ → 2HCl | (NH₄)₂Cr₂O₇ → Cr₂O₃ + 4H₂O + N₂ 2Pb(NO₃)₂ → 2PbO + 4NO₂ + O₂ CuCO₃ → CuO + CO₂ 2NaN₃ → 2Na + 3N₂ 2H₂O₂ → 2H₂O + O₂ | NaCl + AgNO₃ → AgCl + NaNO₃ BaCl₂ + H₂SO₄ → BaSO₄ + 2HCl Pb(NO₃)₂ + 2KI → PbI₂ + 2KNO₃ HCl + NaOH → NaCl + H₂O NH₄Cl + NaOH → NaCl + H₂O + NH₃ | Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂ Fe + CuSO₄ → FeSO₄ + Cu Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂ Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu Fe₂O₃ + 2Al → 2Fe + Al₂O₃ |
How to decide: count the reactants and products. Many → one is combination. One → many is decomposition. Element + compound → element + compound is displacement. Two compounds → two compounds by swapping ions is double decomposition. The first row is the book's five reactions, and the second row extends the table. Practise with the classifier on page 5.
13 · Rate of reaction – Fig 5.6 (pp 102–103)
മുകളിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളിൽ ചില രാസപ്രക്രിയകൾ സംഭവിക്കുന്നുണ്ട്. ഏതൊക്കെയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയൂ. Some chemical processes take place in the pictures of Fig 5.6. Identify them.
- ഈ രാസപ്രവർത്തനങ്ങൾ എല്ലാം ഒരേ വേഗത്തിലാണോ നടക്കുന്നത്? Do all these reactions take place at the same speed?
- പല്ലിന്റെ പോട് അടയ്ക്കുമ്പോൾ രാസമിശ്രിതം പല്ലിനോട് ഒട്ടിച്ചേരുന്നത് വളരെ സാവധാനത്തിൽ ആണെങ്കിൽ ആഹാരം കഴിക്കുക എത്ര ശ്രമകരമായിരിക്കും എന്ന് നിങ്ങൾക്ക് ചിന്തിക്കാമല്ലോ. When a tooth cavity is filled, think how hard eating would be if the mixture set onto the tooth very slowly.
- അതുപോലെ അയൺ തുരുമ്പിക്കുന്ന രാസപ്രവർത്തനം വളരെ വേഗത്തിലായാൽ അതിന്റെ ദൂഷ്യഫലങ്ങൾ ഏതെല്ലാമാണ്? Likewise, if the rusting of iron were very fast, what would be its harmful effects?
The pictures show an explosion സ്ഫോടനം, the rusting of iron തുരുമ്പിക്കൽ, the change in rocks with the climate (weathering), and filling a tooth cavity.
1. No. An explosion is over in a fraction of a second (very fast). A dental filling sets in minutes. Rusting takes days to months (slow). Weathering of rocks takes many years (very slow).
2. If the filling set very slowly, we could not eat or even close the mouth for hours. It is useful that it sets quickly (but not instantly, so the dentist has time to shape it).
3. Iron bridges, railway lines, vehicles, ships, gates, tools and roofing sheets would crumble within days. Buildings would be unsafe and there would be huge loss of money and danger to life.
1. No. An explosion is over in a fraction of a second (very fast). A dental filling sets in minutes. Rusting takes days to months (slow). Weathering of rocks takes many years (very slow).
2. If the filling set very slowly, we could not eat or even close the mouth for hours. It is useful that it sets quickly (but not instantly, so the dentist has time to shape it).
3. Iron bridges, railway lines, vehicles, ships, gates, tools and roofing sheets would crumble within days. Buildings would be unsafe and there would be huge loss of money and danger to life.
ആഹാരസാധനങ്ങൾ കേടുവരാതിരിക്കാൻ നമ്മൾ എന്തെല്ലാം മാർഗങ്ങളാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്? What methods do we use to keep food from spoiling? • salting ഉപ്പിലിട്ട് വയ്ക്കുക • using preservatives പ്രിസർവേറ്റീവുകൾ • refrigeration തണുപ്പിച്ച് സൂക്ഷിക്കുക • …… • …… (fill the two blanks)
• Drying in the sun (dried fish, chillies, pappad). • Vacuum packing / airtight sealing. Also accepted: pickling in vinegar or oil, preserving in sugar syrup (jam, murabba), smoking, canning, boiling and pasteurising milk. All of these slow down the reactions (and the microbes) that spoil food. എല്ലാ രാസപ്രവർത്തനങ്ങളും ഒരേ വേഗത്തിൽ അല്ല നടക്കുന്നത്. രാസപ്രവർത്തനവേഗത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന നിരവധി ഘടകങ്ങളുണ്ട്. Not all reactions go at the same speed. Many factors control the rate of reaction രാസപ്രവർത്തനവേഗം.
Side box, collision theory കൊളിഷൻ സിദ്ധാന്തം (p 103): reactions happen when reactant particles collide. Only collisions that lead to products are effective collisions ഫലവത്തായ കൂട്ടിമുട്ടലുകൾ, and these need a certain minimum energy. More particles per unit volume and more energy → more effective collisions → faster rate.
Side box, collision theory കൊളിഷൻ സിദ്ധാന്തം (p 103): reactions happen when reactant particles collide. Only collisions that lead to products are effective collisions ഫലവത്തായ കൂട്ടിമുട്ടലുകൾ, and these need a certain minimum energy. More particles per unit volume and more energy → more effective collisions → faster rate.
14 · Nature of the reactants (p 103)
Equal volumes of dilute HCl in three test tubes; equal-sized pieces of copper, zinc and magnesium dropped in.
- നിരീക്ഷണം രേഖപ്പെടുത്തുക. ടെസ്റ്റ് ട്യൂബ് 1 …… ടെസ്റ്റ് ട്യൂബ് 2 …… ടെസ്റ്റ് ട്യൂബ് 3 …… Record the observations for test tubes 1, 2 and 3.
- ഏത് ടെസ്റ്റ് ട്യൂബിലാണ് രാസപ്രവർത്തനവേഗം കൂടുതലുള്ളത്? In which test tube is the rate of reaction highest?
- സോഡിയം (Na) സാധാരണ താപനിലയിൽ ജലവുമായി തീവ്രമായി പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ മഗ്നീഷ്യം വളരെ സാവധാനത്തിലാണ് ജലവുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എന്തുകൊണ്ട്? (? box) Sodium reacts vigorously with water at ordinary temperature, but magnesium reacts very slowly. Why?
1. Tube 1 (Cu): no reaction. Tube 2 (Zn): slow bubbles of hydrogen. Tube 3 (Mg): rapid fizzing, and the tube becomes warm.
2. Test tube 3, magnesium: Mg > Zn > Cu. The acid and the size of the pieces were the same, so the difference comes from the nature of the reactants അഭികാരകങ്ങളുടെ സ്വഭാവം.
3. Sodium is much more reactive than magnesium. It loses its single outer electron very easily, so a far larger share of its collisions with water molecules are effective. Again, the nature of the reactant decides the rate. Allotropes box (p 104): white phosphorus catches fire in air, while red phosphorus is safe in air (white P is for teachers only).
Virtual lab: page 7.
2. Test tube 3, magnesium: Mg > Zn > Cu. The acid and the size of the pieces were the same, so the difference comes from the nature of the reactants അഭികാരകങ്ങളുടെ സ്വഭാവം.
3. Sodium is much more reactive than magnesium. It loses its single outer electron very easily, so a far larger share of its collisions with water molecules are effective. Again, the nature of the reactant decides the rate. Allotropes box (p 104): white phosphorus catches fire in air, while red phosphorus is safe in air (white P is for teachers only).
Virtual lab: page 7.
15 · Concentration (pp 104–105, Fig 5.7)
- എങ്കിൽ, ഏത് ടെസ്റ്റ് ട്യൂബിലാണ് യൂണിറ്റ് വ്യാപ്തത്തിൽ HCl തന്മാത്രകളുടെ എണ്ണം കൂടുതലുള്ളത്? Concentration ഗാഢത is the number of molecules in unit volume. Then, in which test tube is the number of HCl molecules per unit volume greater: concentrated or dilute HCl?
- ഓരോ ടെസ്റ്റ് ട്യൂബിലും നടക്കുന്ന രാസപ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിരീക്ഷണം രേഖപ്പെടുത്തുക. Magnesium ribbon of equal mass is put into both tubes. Record your observations for each.
- രാസപ്രവർത്തനവേഗം ഏത് ടെസ്റ്റ് ട്യൂബിൽ ആണ് കൂടുതലായിട്ടുള്ളത്? In which test tube is the rate higher?
- (? box, p 105) സ്റ്റീൽ കമ്പിച്ചുരുൾ (steel wool) വായുവിൽ ചൂടാക്കിയാൽ … ഓക്സിജൻ സമൃദ്ധമായ അന്തരീക്ഷ സാഹചര്യത്തിലേക്ക് കൊണ്ടു വരികയാണെങ്കിൽ അത് ശക്തമായി കത്തുകയും … ചെയ്യുന്നു. എന്താണ് ഇതിന് കാരണം? Heated steel wool glows red and oxidises slowly in air (Fig A), but burns strongly in an oxygen-rich atmosphere (Fig B). What is the reason?
1. The concentrated HCl (tube 1).
2. Tube 1, concentrated: vigorous bubbling, and the ribbon disappears fast. Tube 2, dilute: slow bubbling.
3. Tube 1. There are more reactant molecules per unit volume, so more particles per unit volume give more effective collisions and a higher rate.
4. Concentration of oxygen. Air is only about 21 % oxygen, while the flask is almost pure oxygen, about 5 times the concentration. Many more oxygen molecules collide with the hot iron every second, so there are many more effective collisions and it burns brilliantly with sparks. (Teacher demonstration only.)
Virtual labs: page 7.
2. Tube 1, concentrated: vigorous bubbling, and the ribbon disappears fast. Tube 2, dilute: slow bubbling.
3. Tube 1. There are more reactant molecules per unit volume, so more particles per unit volume give more effective collisions and a higher rate.
4. Concentration of oxygen. Air is only about 21 % oxygen, while the flask is almost pure oxygen, about 5 times the concentration. Many more oxygen molecules collide with the hot iron every second, so there are many more effective collisions and it burns brilliantly with sparks. (Teacher demonstration only.)
Virtual labs: page 7.
16 · Surface area (pp 105–106, Fig 5.8)
- ഇവിടെ രാസപ്രവർത്തനത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്ന അഭികാരകങ്ങൾ ഏതൊക്കെയാണ്? Which reactants take part here?
- അവയുടെ ഭൗതികാവസ്ഥ എന്താണ്? What is their physical state?
- ഈ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ രാസസമവാക്യം എഴുതി നോക്കാം. Write the chemical equation.
- രാസപ്രവർത്തന വേഗം രണ്ട് ബീക്കറിലും ഒരുപോലെയാണോ? Is the rate the same in both beakers?
- മാർബിളിന്റെ പ്രതലപരപ്പളവ് (surface area) തുല്യമാണോ? Is the surface area of the marble equal?
- പ്രതലപരപ്പളവ് കൂടുമ്പോൾ അഭികാരക തന്മാത്രകൾ തമ്മിലുള്ള കൂട്ടിമുട്ടൽ നിരക്കിൽ എന്ത് മാറ്റമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്? When the surface area increases, what happens to the rate of collisions?
- മാർബിൾ തരികളെ അതിസൂക്ഷ്മമായി പൊടിക്കുകയാണെങ്കിൽ പ്രവർത്തനവേഗത്തിൽ എന്ത് മാറ്റമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്? If the marble is ground very finely, what happens to the rate?
- വിറക് ചെറുകഷണങ്ങളാക്കുമ്പോൾ വേഗത്തിൽ കത്തുന്നതിനുള്ള കാരണം ഇതിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാമല്ലോ? Why does firewood burn faster when split into small pieces?
- പ്രതലപരപ്പളവ് വർധിക്കുമ്പോൾ രാസപ്രവർത്തനവേഗം കൂടുന്നു എന്നുള്ളതിന് നിത്യജീവിതത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ ഉദാഹരണങ്ങൾ കണ്ടെത്തുക. Find more examples from daily life.
1. Calcium carbonate (marble) and hydrochloric acid. 2. Marble is a solid, and the acid a liquid (a solution).
3. As printed: CaCO₃(s) + 2HCl(l) → CaCl₂(s) + H₂O(l) + CO₂(g). (Go further: in solution, HCl(aq) and CaCl₂(aq).)
4. No: the powder reacts much faster. 5. No: the powder has a much greater surface area പ്രതലപരപ്പളവ്.
6. The number of collisions per second increases, so there are more effective collisions. 7. The rate becomes even faster.
8. Small pieces have a larger surface in contact with the oxygen of the air, so there are more collisions, more effective collisions and faster burning.
9. Chewing food well, crushed ginger and garlic, thin slices that cook fast, sawdust and dry leaves catching fire easily, fine iron wool rusting quickly, powdered medicine acting faster (and, go further, dust explosions in flour mills and coal mines).
Side box (p 106), physical state ഭൗതികാവസ്ഥ: solid ZnSO₄ and Ba(NO₃)₂ do not react, but their solutions give white BaSO₄ at once. Petrol vapour burns explosively, much faster than liquid petrol.
3. As printed: CaCO₃(s) + 2HCl(l) → CaCl₂(s) + H₂O(l) + CO₂(g). (Go further: in solution, HCl(aq) and CaCl₂(aq).)
4. No: the powder reacts much faster. 5. No: the powder has a much greater surface area പ്രതലപരപ്പളവ്.
6. The number of collisions per second increases, so there are more effective collisions. 7. The rate becomes even faster.
8. Small pieces have a larger surface in contact with the oxygen of the air, so there are more collisions, more effective collisions and faster burning.
9. Chewing food well, crushed ginger and garlic, thin slices that cook fast, sawdust and dry leaves catching fire easily, fine iron wool rusting quickly, powdered medicine acting faster (and, go further, dust explosions in flour mills and coal mines).
Side box (p 106), physical state ഭൗതികാവസ്ഥ: solid ZnSO₄ and Ba(NO₃)₂ do not react, but their solutions give white BaSO₄ at once. Petrol vapour burns explosively, much faster than liquid petrol.
? (p 106)
- നേർപ്പിച്ച ഹൈഡ്രോക്ലോറിക് ആസിഡ് രണ്ട് ടെസ്റ്റ് ട്യൂബുകളിലായി എടുക്കുക. ഒന്നാമത്തെ ടെസ്റ്റ് ട്യൂബിൽ ഒരു വലിയ കഷണം മുട്ടത്തോട് ഇടുക. രണ്ടാമത്തെ ടെസ്റ്റ് ട്യൂബിൽ തുല്യ അളവിൽ പൊടിയാക്കിയ മുട്ടത്തോട് ചേർക്കുക. Dilute HCl in two tubes: a big piece of eggshell in the first, an equal amount of powdered eggshell in the second. In which tube is the rate higher? What is the reason? Write the equation.
- ആഘോഷവേളകൾക്ക് പൊലിമ കൂട്ടാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പടക്കങ്ങളിൽ മഗ്നീഷ്യം ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. … ഇവിടെ ഉപയോഗിക്കുന്നത് മഗ്നീഷ്യം പൊടിയാണ്. എന്തായിരിക്കും കാരണം? Fireworks use magnesium, which burns with a brilliant light, and it is used as a powder. What could be the reason?
1. The second tube (powder). The powder has a larger surface area, so more collisions with acid particles give more effective collisions. CaCO₃ + 2HCl → CaCl₂ + H₂O + CO₂↑ (eggshell is mainly calcium carbonate).
2. Magnesium powder has a huge surface area, so a vast number of Mg atoms meet oxygen at once. It burns in an instant with a brilliant white flash: 2Mg + O₂ → 2MgO. (Never handle fireworks yourself.)
2. Magnesium powder has a huge surface area, so a vast number of Mg atoms meet oxygen at once. It burns in an instant with a brilliant white flash: 2Mg + O₂ → 2MgO. (Never handle fireworks yourself.)
17 · Temperature (pp 106–107, Fig 5.9)
NH₄Cl + NaOH → NaCl + H₂O + NH₃↑
- ഇവ തമ്മിൽ പ്രവർത്തിച്ചാൽ ഏതൊക്കെ ഉൽപന്നങ്ങളാണ് ലഭിക്കുന്നത്? Which products form when ammonium chloride and sodium hydroxide react?
- എന്തെങ്കിലും ഉൽപന്നം ഉണ്ടായതായി നിരീക്ഷിച്ചോ? After mixing 2 mL of each solution, did you observe any product?
- എന്തെങ്കിലും ഗന്ധം അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ടോ? Waft the air towards your nose as in Fig 5.9. Do you notice any smell?
- ടെസ്റ്റ് ട്യൂബ് ചൂടാക്കിയശേഷം വീണ്ടും ഗന്ധം പരിശോധിക്കുക. Warm the tube and test the smell again.
1. Sodium chloride, water and ammonia gas. 2. No visible change, because everything stays colourless and dissolved. 3. Only a very faint smell, if any.
4. The sharp pungent smell of ammonia is strong after warming. The rate increased with temperature താപനില.
Key idea (p 107): the minimum kinetic energy ഗതികോർജം that reactant particles need to change into products is the threshold energy ത്രെഷോൾഡ് എനർജി. Heating raises the kinetic energy, so more particles reach the threshold energy, giving more effective collisions and a faster reaction.
4. The sharp pungent smell of ammonia is strong after warming. The rate increased with temperature താപനില.
Key idea (p 107): the minimum kinetic energy ഗതികോർജം that reactant particles need to change into products is the threshold energy ത്രെഷോൾഡ് എനർജി. Heating raises the kinetic energy, so more particles reach the threshold energy, giving more effective collisions and a faster reaction.
? (p 107) ഒരു ബീക്കറിൽ സോഡിയം തയോസൾഫേറ്റിന്റെ നേർപ്പിച്ച ലായനി തയ്യാറാക്കുക. ഈ ലായനി തുല്യ അളവിൽ രണ്ട് ടെസ്റ്റ് ട്യൂബുകളിൽ എടുക്കുക. ഒരു ടെസ്റ്റ് ട്യൂബിനെ അൽപ്പസമയം ചൂടാക്കുക. രണ്ട് ടെസ്റ്റ് ട്യൂബുകളിലും ഒരേ അളവിൽ നേർപ്പിച്ച ഹൈഡ്രോക്ലോറിക് ആസിഡ് ഒഴിക്കുക. Equal amounts of dilute sodium thiosulphate (Na₂S₂O₃) solution in two tubes; one is warmed for a short time; the same amount of dilute HCl is added to both. Record your observation. In which tube did the precipitate form quickly? Which factor affected the rate?
Both tubes slowly turn cloudy pale yellow (a precipitate of sulphur). The precipitate forms quickly in the warmed tube. The factor is temperature. (Go further: Na₂S₂O₃ + 2HCl → 2NaCl + S↓ + SO₂↑ + H₂O.) Side box (p 108): dosa and idli batter rises quickly at room temperature but slowly in the fridge, and light sticks glow more brightly when warm.
18 · Catalysts – hydrogen peroxide and manganese dioxide (p 108)
2H₂O₂ → 2H₂O + O₂↑. A glowing incense stick is held in a boiling tube of hydrogen peroxide solution, and then again after a little MnO₂ is added.
- ചന്ദനത്തിരി കത്തുന്നതിൽ എന്തെങ്കിലും മാറ്റം ഉണ്ടോ? Is there any change in the burning of the incense stick (before MnO₂)?
- ഇപ്പോൾ എന്താണ് നിരീക്ഷിച്ചത്? After adding MnO₂, what do you observe now?
- ഫിൽറ്റർ പേപ്പറിൽ അവശേഷിക്കുന്ന പദാർഥം എന്താണ്? After filtering, what is the substance left on the filter paper?
1. Hardly any change: hydrogen peroxide decomposes very slowly on its own.
2. The liquid froths and the incense stick glows brightly / bursts into flame. The decomposition is now fast and gives much more oxygen. Manganese dioxide increased the rate.
3. Manganese dioxide, with its amount and properties unchanged.
Key idea 5 (p 108): സ്ഥിരമായ രാസമാറ്റത്തിന് സ്വയം വിധേയമാകാതെ രാസപ്രവർത്തന വേഗം വർധിപ്പിക്കുന്ന പദാർഥങ്ങളെ ഉൽപ്രേരകങ്ങൾ (catalysts) എന്നു പറയുന്നു. Substances that increase the rate of a reaction without themselves undergoing a permanent chemical change are catalysts ഉൽപ്രേരകം. MnO₂ is the catalyst here.
2. The liquid froths and the incense stick glows brightly / bursts into flame. The decomposition is now fast and gives much more oxygen. Manganese dioxide increased the rate.
3. Manganese dioxide, with its amount and properties unchanged.
Key idea 5 (p 108): സ്ഥിരമായ രാസമാറ്റത്തിന് സ്വയം വിധേയമാകാതെ രാസപ്രവർത്തന വേഗം വർധിപ്പിക്കുന്ന പദാർഥങ്ങളെ ഉൽപ്രേരകങ്ങൾ (catalysts) എന്നു പറയുന്നു. Substances that increase the rate of a reaction without themselves undergoing a permanent chemical change are catalysts ഉൽപ്രേരകം. MnO₂ is the catalyst here.
19 · Catalysts in the Haber and contact processes (p 109)
ഇതുപോലെ ചുവടെ നൽകിയിരിക്കുന്ന രാസപ്രവർത്തനങ്ങളിലെ ഉൽപ്രേരകങ്ങൾ ഏതൊക്കെയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയാമോ? In the same way, can you identify the catalysts in these reactions?
N2(g) + 3H2(g) Fe⇌200 atm, 700 K 2NH3(g) 2SO2(g) + O2(g) V2O5⇌2 atm, 720 K 2SO3(g)1. Haber process ഹേബർ പ്രക്രിയ (ammonia): iron (Fe). 2. Contact process സമ്പർക്ക പ്രക്രിയ (sulphuric acid): vanadium pentoxide (V₂O₅).
The sign ⇌ shows reversible reactions ഉഭയദിശാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ. Besides the nature, concentration and surface area of the reactants, temperature and catalysts also affect the rate. Catalysis in nature: enzymes എൻസൈമുകൾ are protein catalysts, and amylase in saliva changes starch into maltose. The catalyst-and-magic box covers sugar candy that burns with a little ash, and the bombardier beetle.
The sign ⇌ shows reversible reactions ഉഭയദിശാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ. Besides the nature, concentration and surface area of the reactants, temperature and catalysts also affect the rate. Catalysis in nature: enzymes എൻസൈമുകൾ are protein catalysts, and amylase in saliva changes starch into maltose. The catalyst-and-magic box covers sugar candy that burns with a little ash, and the bombardier beetle.